kinhthanh

TRANG CHỦ li-category Chuyên đề li-category Đức Giêsu thành Nadarét (2)

 

DẪN NHẬP

 


 
Cái nhìn đầu tiên về mầu nhiệm Chúa Giêsu

 


    Trong sách Đệ Nhị Luật có một lời hứa khác hẳn với niềm hy vọng về Đấng Mêsia của các sách khác trong Cựu Ước, nhưng lại có một ý nghĩa quyết định cho gương mặt Đức Giêsu. Lời này không hứa ban một vị vua cho Israel và thế giới, một Đavít mới, nhưng lại hứa ban một Môsê mới ; chính Môsê cũng đã xem mình như một ngôn sứ. Như thế phạm trù của vị ngôn sứ được tách ra khỏi thế giới tôn giáo chung quanh, được nhìn trong sự độc đáo và khác biệt, mà chỉ có trong dân Do thái mà thôi ; tính chất mới mẻ và khác biệt xuất phát từ tính độc nhất của niềm tin vào Thiên Chúa đã được ban cho Israel.

   
Trong bất cứ thời gian nào, con người không những tìm hiểu do đâu mình có ; sự mờ ảo về nguồn gốc của mình làm cho con người như bị đóng khung trước tương lai mà con người phải tiến bước. Con người muốn lột bỏ tấm màn này ; họ muốn biết điều gì sẽ diễn ra để có thể thoát khỏi tình trạng bi đát, tìm đến ơn cứu độ. Các tôn giáo không những phải giải đáp vấn đề từ đâu ; nhưng còn cố gắng nào đó cất đi màn che tương lai. Tôn giáo xem ra có ý nghĩa khi truyền đạt cho con người sự hiểu biết về điều sẽ đến và vạch cho loài người con đường phải đón nhận, để đừng thất bại. Vì thế mọi tôn giáo đều triển khai những hình thức nhìn vào tương lai.

   
Quyển Đệ Nhị Luật trong bản văn của chúng ta gọi tên những hình thức “khai mở” tương lai được thực hành trong thế giới chung quanh Israel : “Khi vào đất mà Đức Chúa, Thiên Chúa của anh em ban cho anh em, thì anh em đừng học đòi những thói ghê tởm của các dân tộc ấy : giữa anh em, không được thấy ai làm lễ thiêu con trai hoặc con gái mình, không được thấy ai làm nghề bói toán, chiêm tinh, tướng số, phù thủy, bỏ bùa, ngồi đồng ngồi cốt, chiêu hồn. Thật vậy, hễ ai làm điều ấy thì là điều ghê tởm đối với Đức Chúa …” (18,9-12).

   
Thật khó mà bỏ qua các chuyện này, và cũng thật khó mà thực hiện ; câu chuyện cuối đời của Saul cho thấy như thế : ông ta đã thực hiện luật này, nhưng trước trận chiến nguy hiểm với người Philistin, ông ta không thể chịu được trước sự thinh lặng của Thiên Chúa, nên đã xin một bà chiêu hồn ở Endor, gọi thần trí của Samuel về khai mở cho ông nhìn thấy tương lai : nếu Chúa không nói, thì một người khác sẽ xé đi màn che khuất tương lai… (1 Sm 28).

   
Chương 18 của sách Đệ Nhị Luật đã coi mọi hình thức để đoán tương lai đều là điều “ghê tởm” trước mắt Thiên Chúa, nhưng để đối lại với cách đoán tương lai, có một con đường khác cho Israel – con đường đức tin -  con đường này được phát biểu trong một hình thức của lời hứa : “Từ giữa anh em, trong số các anh em của anh em, sẽ cho xuất hiện một ngôn sứ như tôi ; anh em hãy nghe vị ấy” (18,15). Trước hết câu này cho thấy việc loan báo là cơ chế của chức vụ ngôn sứ trong Israel, và vị ngôn sứ có trách nhiệm nói lên ý nghĩa của hiện tại và tương lai. Sự phê phán các ngôn sứ giả, mà chúng ta thường gặp trong các sách tiên tri, cho chúng ta thấy nguy hiểm là các ngôn sứ nhận vai trò của những người dò đoán tương lai, làm cho Israel lại rơi vào chỗ ngăn cản trách nhiệm thực sự của vị ngôn sứ.

   
Đoạn cuối sách Đệ Nhị Luật trở lại với lời hứa một lần nữa và đưa tới một bước chuyển đáng kinh ngạc, vượt quá cơ chế của chức ngôn sứ, đem lại ý nghĩa đặc thù cho gương mặt của ngôn sứ : “Trong Israel, không còn xuất hiện một ngôn sứ nào như ông Môsê, người tiếp xúc với Chúa mặt giáp mặt…” (34,10). Về câu kết của quyển sách cho thấy một nỗi buồn man mác : lời hứa sẽ “cho xuất hiện một ngôn sứ như tôi” cho đến bây giờ chưa được thực hiện. Câu này không cố ý nói đến việc thiết lập một hàng ngôn sứ vì đã có, nhưng là một người khác, một người vượt thực xa : lời loan báo một Môsê mới. Rõ ràng, việc chiếm đất Palestina không phải bước tiến vào ơn cứu độ ; Israel vẫn luôn mong chờ một sự giải phóng thật sự ; họ cần một cuộc Xuất hành triệt để và điều này cần đến vị Môsê mới.

   
Điều này cũng nói lên điểm đặc thù thuộc bản chất của gương mặt này : ông tiếp xúc với Chúa “mặt đối mặt” ; “Đức Chúa đàm đạo với ông Môsê, mặt giáp mặt, như hai người bạn với nhau” (Xh 33,11). Điều quyết định nơi gương mặt của Môsê không phải là tất cả những điều lạ được tường trình về ông, không phải tất cả những công trình và khổ ải trên con đường từ “nhà nô lệ Ai-cập” ngang qua sa mạc cho đến thềm của đất hứa. Điều quyết định chính là : ông đàm đạo với Chúa như một người bạn : từ điều này xuất phát mọi công trình của ông và cũng từ đó mà có được Lề Luật hướng dẫn Israel trên con đường lịch sử.

   
Bây giờ thì chúng ta thấy rõ, vị ngôn sứ trong Israel không giống với những kẻ bói toán khác, như người ta thấy và có khi nhiều ngôn sứ cũng nghĩ như thế, nhưng thực sự ông ta hoàn toàn khác : ông không hiện diện để nói lên những sự kiện của ngày mai hay tương lai, phục vụ cho sự tò mò của con người hay giúp cho con người an tâm. Ông chỉ cho chúng ta gương mặt của Thiên Chúa và qua đó vạch con đường để chúng ta bước theo. Tương lai nằm trong lời hướng dẫn của ông ta, vượt xa hơn điều những người dự đoán tương lai có thể nói. Lời đó hướng dẫn vào chính cuộc “xuất hành” mà con người phải tìm giữa mọi con đường khác trong lịch sử như là con đường đúng đắn nhất để tiến đến Thiên Chúa. Lời tiên tri theo ý nghĩa này đáp ứng dứt khoát với niềm tin độc thần của Isarel, được chuyển thành đời sống cụ thể của một cộng đoàn sống trước mặt Thiên Chúa và hướng về Thiên Chúa.

   
“Từ ngày đó không có một ngôn sứ nào xuất hiện trong Israel giống như ông Môsê”. Câu nói này chuyển lời hứa vào thời cánh chung : “Đức Chúa, Thiên Chúa của anh em sẽ cho xuất hiện một vị ngôn sứ như tôi…”. Israel được hy vọng vào một Môsê mới chưa xuất hiện, nhưng sẽ đến vào đúng thời đúng buổi. Dấu chứng đặc biệt của vị “ngôn sứ” này chính là việc ông tiếp xúc với Thiên Chúa “mặt giáp mặt” như một người bạn. Dấu đặc thù của ông chính là sự trực tiếp với Thiên Chúa, đến độ ông là người đầu tiên có thể truyền đạt ý muốn và lời Thiên Chúa một cách đúng đắn. Ý muốn đó sẽ đem lại ơn cứu độ mà Israel – và cả nhân loại – đang mong chờ.

   
Trong đoạn này chúng ta nhớ lại một trong những câu chuyện đặc biệt về việc liên hệ của Môsê với Thiên Chúa được sách Xuất Hành trình thuật lại : “Xin Ngài thương cho con được thấy vinh quang của Ngài” (Xh 33,18). Lời khẩn cầu này không được chấp nhận : “…Ngươi không thể xem thấy tôn nhan Ta” (33,20). Ông Môsê được Thiên Chúa chỉ một vị trí trong một hốc đá, “khi vinh quang của Người sẽ đi qua”. Thiên Chúa lấy tay che mặt ông khi Người đi qua, rồi rút tay lại : “Ngươi sẽ thấy lưng Ta, còn tôn nhan Ta thì không được thấy” (33,21-23).

   
Bản văn mầu nhiệm này giữ một vai trò quan trọng trong lịch sử thần bí của Do thái và Kitô giáo ; từ bản văn này, người ta tìm cách phân biệt, việc tiếp xúc với Thiên Chúa đi xa đến mức độ nào trong đời sống này và ranh giới của việc chiêm ngắm thần bí diễn ra như thế nào. Đối với câu hỏi của chúng ta hôm nay cho thấy việc trực tiếp của Môsê với Thiên Chúa, điều làm cho ông trở thành trung gian mạc khải, trung gian giao ước, vẫn còn một ranh giới. Ông không thể nào thấy được tôn nhan Thiên Chúa, cho dù ông bước vào đám mây để cảm nghiệm sự gần gũi của Thiên Chúa và tiếp xúc với Thiên Chúa như người bạn. Như thế lời hứa “một ngôn sứ như tôi” mang một sự chờ đợi còn lớn hơn nữa : vị ngôn sứ cuối cùng, vị Môsê mới, mà ông Môsê đầu tiên đã nói đến là người có thể thấy tôn nhan Thiên Chúa một cách trực tiếp, chứ không phải chỉ ngắm đàng sau lưng. Như thế sự mong chờ cho thấy, ông Môsê mới sẽ trở thành vị trung gian của một giao ước cao hơn giao ước do Môsê cũ đem đến từ núi Sinai (x. Dt 9,11-24).

   
Trong cái nhìn này, chúng ta phải đọc câu kết của tiền đề Phúc Âm thánh Gioan : “Không ai thấy Thiên Chúa bao giờ ; nhưng Con Một là Thiên Chúa và là Đấng hằng ở nơi cung lòng Chúa Cha, chính Người đã tỏ cho chúng ta biết” (Ga 1,18). Lời hứa về vị ngôn sứ mới đã được thực hiện trọn vẹn trong Đức Giêsu. Những gì ông Môsê đã nói đều thực hiện đầy đủ nơi Người : Người sống trước mặt Thiên Chúa, không phải như người bạn, nhưng là Con ; Người sống trong sự hiệp nhất sâu xa với Chúa Cha.

   
Từ điểm này, chúng ta có thể thực sự hiểu được gương mặt của Đức Giêsu, như được gặp trong Tân Ước ; tất cả những gì là lời nói, hành động, khổ đau và vinh quang của Đức Giêsu được trình thuật đều xuất phát từ đấy. Nếu bỏ qua tâm điểm này, thì chỉ thấy thoáng qua gương mặt Đức Giêsu và cuối cùng sẽ không hiểu gì cả. Câu hỏi mà mỗi đọc giả Tân Ước đều đặt ra – do dâu mà Đức Giêsu nhận được giáo lý của Người, từ đâu mới có thể giải thích được sự xuất hiện của Người – đều được trả lời từ nơi đây cách thỏa đáng. Phản ứng của các thính giả thật rõ ràng : Giáo lý này không do một trường phái nào, hoàn toàn khác với những gì người ta có thể học hỏi trong các trường giáo lý. Đây không phải là cách giải thích theo cách chú giải như các trường đã dạy. Hoàn toàn khác ; đây là cách trình bày “đầy quyền năng” : chúng ta sẽ trở lại về việc suy tư các lời của Đức Giêsu từ các biểu hiện của thính giả của Người và sẽ tiếp tục đào sâu ý nghĩa.

   
Giáo lý của Đức Giêsu không do việc học hỏi nơi con người, dù cách thức nào đi nữa. Giáo lý này đến từ việc tiếp xúc trực tiếp với Chúa Cha, từ cuộc đối thoại “mặt giáp mặt” – từ việc nhìn ngắm của Đấng đang ngự nơi cung lòng Chúa Cha. Giáo lý này là lời của Chúa Con. Không có nền tảng này, thì lời này không thể định hướng được. Là lời của Chúa Con nhưng lại bị những người trí thức vào thời Đức Giêsu kết án, chỉ vì họ không chấp nhận nền tảng nội tại, việc chiêm ngắm và nhận thức từ việc “mặt giáp mặt”.

   
Để có thể hiểu Đức Giêsu, những ghi chú được xem là nền tảng cứ đáo đi đáo lại là, Đức Giêsu lên núi và cầu nguyện thâu đêm, “một mình” với Chúa Cha. Những ghi chú ngắn ngủi này ít nhất mở ra tấm màn mầu nhiệm, cho chúng ta bước vào sự hiện hữu là Con của Đức Giêsu, hé mở cho thấy nền tảng của hành động, giáo lý cũng như khổ nạn của Người. Việc “cầu nguyện” của Đức Giêsu là lời của Người Con với Cha, trong đó ý thức và ý muốn thuộc nhân tính được đưa vào linh hồn nhân tính của Đức Giêsu, đến độ việc “cầu nguyện” theo nhân tính trở thành sự chia sẻ vào sự hiệp thông của Người Con với Chúa Cha.    

   
Xác nhận danh tiếng của Adolf von Harnack, Tin Mừng của Đức Giêsu là Tin Mừng của Chúa Cha, Chúa Con không thuộc vào Tin Mừng này và do đó Kitô học không thuộc về Tin Mừng của Đức Giêsu – luận đề này được chỉnh sửa ngay nơi đây. Đức Giêsu chỉ có thể nói về Cha, như Người đã làm, vì Người là Con và đứng trong sự hiệp thông là Con với Chúa Cha. Chiều kích Kitô học, có nghĩa là mầu nhiệm của Chúa Con là Đấng mạc khải của Chúa Cha, Kitô học này luôn hiện diện trong các lời nói và hoạt động của Đức Giêsu.

    Còn vài điều quan trọng nổi cộm nơi đây : chúng ta nói rằng trong sự hiệp thông là Con với Chúa Cha, linh hồn theo nhân tính của Đức Giêsu được lôi kéo vào hành động cầu nguyện. Ai thấy Đức Giêsu là xem thấy Cha (Ga 14,9). Người môn đệ cùng đồng hành với Đức Giêsu, cũng sẽ cùng Người bước vào sự hiệp thông với Thiên Chúa. Đấy là điều mang tính cứu độ : khả năng vượt qua rào chắn nhân tính được xem như  ước vọng và khả năng đã được đặt vào trong con người ngay từ lúc sáng tạo nhờ được dựng nên giống hình ảnh Thiên Chúa.

ngay-the-gioi-nguoi-ngheo-lan-i-tai-vatican
Ngày Thế giới người nghèo lần I tại Vatican

Theo tin tức từ Hội đồng Tòa Thánh tái truyền giảng Tin mừng, tổ chức chịu trách nhiệm tổ chức Ngày Thế giới người nghèo lần I, sẽ có hơn 4000 người nghèo và chung chung là những người không phải là người giàu, sẽ tham dự Thánh lễ vào Chúa nhật ngày 19/11 tới đây, nhân Ngày Thế giới người nghèo lần I.

hoi-dong-giam-muc-viet-nam-thu-keu-goi-cau-nguyen-va-cong-tac-cuu-tro-nan-nhan-lu-lut
Hội đồng Giám mục Việt Nam: Thư kêu gọi cầu nguyện và cộng tác cứu trợ nạn nhân lũ lụt

Những ngày vừa qua, bão số 12 (Bão Damrey) với sức tàn phá khủng khiếp đã gây thiệt hại nghiêm trọng về người và của tại các tỉnh miền Trung. Liền ngay sau bão, những trận mưa lớn gây ngập lụt trên diện rộng, trải dài nhiều tỉnh thành như: Khánh Hòa, Quảng Ngãi, Đà Nẵng, Quảng Nam, Phú Yên, Bình Định, Thừa Thiên Huế, Kon Tum, Lâm Đồng. Tính đến trưa ngày 9-11-2017, đã có 106 người chết, 25 người mất tích. Có thể đây vẫn chưa là con số thống kê cuối cùng.

y-cau-nguyen-cua-duc-thanh-cha-thang-muoi-mot-2017-lam-chung-cho-tin-mung-tai-chau-a
Ý cầu nguyện của Đức Thánh Cha - Tháng Mười Một 2017: Làm chứng cho Tin Mừng tại Châu Á

Vatican. Trong tháng 11 năm 2017 này, Đức Thánh Cha đặc biệt mời gọi mọi người cầu nguyện cho các Kitô hữu tại Châu Á, để các Kitô hữu nơi đây có thể sống chứng nhân cho Tin Mừng giữa một xã hội rất đa dạng về truyền thống, văn hóa và tôn giáo.

su-diep-duc-thanh-cha-gui-cac-tu-hoi-doi
Sứ điệp Đức Thánh Cha gửi các tu hội đời

ĐTC kêu gọi các thành viên các tu hội đời hãy mang vào trần thế, vào những hoàn cảnh mình sinh sống, lời đã lắng nghe từ Thiên Chúa. Ngài đưa ra lời mọi gọi trên đây trong sứ điệp gửi các tham dự Hội nghị các tu hội đời Italia, nhóm tại Học Viện Augustinianum ở Roma trong hai ngày 28 và 29-10-2017 nhân dịp kỷ niệm 70 năm Tông hiến ”Provida Mater Ecclesiae” (Mẹ quan phòng của Giáo Hội), do ĐGH Piô 12 ban hành về các tu hội đời.

duc-thanh-cha-an-dinh-thang-truyen-giao-dac-biet
Đức Thánh Cha ấn định Tháng Truyền Giáo đặc biệt

ĐTC ấn định tháng đặc biệt về truyền giáo vào tháng 10 năm 2019.  Ngài đưa ra quyết định trên đây trong thư gửi ĐHY Fernando Filoni, Tổng trưởng Bộ Truyền giáo, và được công bố hôm chúa nhật 22-10-2017, trong đó ngài nhấn mạnh rằng ”Tháng đặc biệt về truyền giáo nhắm thức tỉnh mạnh mẽ hơn nơi các tín hữu ý thức truyền giáo cho dân ngoại và phục hồi với một đà tiến mới sự biến đổi cuộc sống và việc mục vụ theo tinh thần truyền giáo”.  

kinh-lay-cha-moi-se-co-hieu-luc-vao-ngay-3-thang-12-2017
Kinh Lạy Cha mới sẽ có hiệu lực vào ngày 3 tháng 12-2017

Ngày 31 tháng 3 vừa qua, Hội đồng Giám mục Pháp đã loan báo, ngày chúa nhật đầu tiên Mùa Vọng 3 tháng 12, bản Kinh Lạy Cha mới sẽ có hiệu lực, thay vì đọc như mọi khi: “Xin chớ để chúng con sa chước cám dỗ” thì giáo dân sẽ đọc: “Xin đừng để chúng con vào trong cám dỗ” (tạm dịch).Vatican cũng đã chứng thực sự thay đổi này vào mùa hè năm 2013. Nhưng việc áp dụng đã hoãn lại nhiều lần, do các quan điểm khác nhau giữa các hội đồng giám mục vùng nói tiếng Pháp và Bộ Phụng tự ở Rôma.

Quý độc giả có thể gửi thư cho người quản trị website, đóng góp ý kiến, đưa ra những yêu cầu, thắc mắc...

Quý độc giả có thể email trực tiếp tới kinhthanhvn@gmail.com.



Xin cảm ơn!.

Hỗ trợ & Cung Cấp Website Wsup3

Copyright © 2016 KINHTHANHVN.NET.